Taal:

  • nl flag
  • de flag

Social media

Tuunwallen

De oude Texelse graslanden worden van elkaar gescheiden door tuinwallen; op sien Tessels 'tuunwoallen'. Deze karakteristieke landafscheidingen bestaan uit opeengestapelde graszoden en zorgden er vroeger voor dat het vee het land van de buurman niet kon bereiken. Naast de praktische functie, hebben de tuinwallen ook een grote ecologische waarde. Er groeien bijzondere plantensoorten, waar op hun beurt veel verschillende insecten op afkomen.

Oorsprong
In de tweede helft van de zestiende eeuw werd op Texel het recht op overalweide afgeschaft. Dit hield in dat boeren hun vee niet meer overal mochten laten grazen, maar alleen op eigen land. Het Texelse duinlandschap liet het graven van sloten echter niet overal toe. Ook hout was schaars: er was toentertijd nog geen bos op het eiland. Beplanting stieft door de zilte grond vaak snel af. De creatieve Texelse boeren besloten daarom 'tuunwoallen' aan te leggen, die nog altijd een belangrijk deel uitmaken van het landschap.

Muurtjes
Tuinwallen zijn lage 'muurtjes' van ongeveer één à anderhalve meter hoog en een meter breed, gemaakt van op elkaar gestapelde graszoden. Vroeger werden de landafscheidingen bedekt met stekelige planten, zoals duindoorn of sleedoorn. Zo bleef het vee in eigen wei. Tegenwoordig vindt men andere begroeiing op de tuinwallen. Bloemen als grasklokjes, eikvarens, Engels gras, muizenoortjes en zandblauwtjes geven de wallen prachtige kleuren, en trekken op hun beurt insecten aan. Noordse woelmuizen voelen zich thuis in droge tuinwallen. De 'tuunwoallen' zorgen dus voor een grote diversiteit in flora en fauna in het oude Texelse land.

Beschermd
Halvewege de negentiende eeuw werd een groot aantal tuinwallen geruimd, omdat ze overbodig waren geworden. Een aantal jaren later werd een stuk oud Texels land, de Hoge Berg, echter omgedoopt tot landschapsreservaat. De boeren in het Hoge Berg-gebied kregen een vergoeding als zij de tuinwallen om hun land zouden laten staan en onderhouden. Inmiddels zijn de perceelafscheidingen beschermd verklaard en worden zelfs nieuwe exemplaren aangelegd. Tuinwallen zijn namelijk niet alleen handig en mooi; ook hebben ze een hoge natuurwaarde.